آداب سفر
منو

یکشنبه, 30 مهر 1396 - Sun 10 22 2017

A+ A A-

آداب سفر

  • نوشته شده توسط مدير سايت
  • دسته: آداب سفر
  • بازدید: 996

 

همه ساله در آستانه فرارسیدن سال جدید میلیونها نفرسفراز شهر ودیار ازهموطنان به سوی مراکز زیارتی ، تفریحی ، تاریخی وکشورهای جهان مسافرت می کنند . مسافران به این سفرها دیدگاههای متفاوتی دارند و هر کدام به میزان آگاهی و شناخت خویش از آن بهره می گیرند .بعضی ها به اهداف از سفر خود می رسند ، خوشحال و با خاطرات خوش بر می گردند و بعضی متأسفانه نه تنها ازمسافرت خود لذّت نمی برند بلکه باخاطرات تلخ و مشکلات برمی گردند . 

دعای آغاز سال نو :

درلحظه تحویل سال ، دعای تحویل سال نو خوانده می شود ، تا همان گونه که طبیعت دگر گون می شود ، آدم ها هم با تغییرات خوب در ایمان و اخلاق و رفتار ، سال نو را آغاز نمایند . و بی شک ، زیبا ترین تجلی امید در آداب و سنن اسلامی - ایرانی ما ، دعای تحویل سال نو است . در ادامه ، مروری اجمالی به فراز های این دعای ارزشمند می نماییم.

یا مُقّلِبَ القُلُوبَ و االأبصار :

قلب به معنای دگرگون کردن است و نام عضوی در بدن انسان . قلب به دل و جان که کانون گرایش ها و عواطف انسان هاست نیز گفته می شود و به عبارتی دیگر ، قلب کانون عشق و نفرت است ، لذا نام آن را قلب گذاشته اند ، چون وارونه و دگرگون می شود ؛ یعنی عشق تبدیل به نفرت و نفرت تبدیل به عشق می شود و اگر نهاد و قلب آدمی مالا مال از عشق باشد ، مهم ترین عامل جاذبه است و اگر محل نفرت شد ، مهم ترین عامل گریز و تاریکی است .

در قرآن کریم هم بسیار به دل توجه شده است ؛ و می فرماید : روزی که مال و فرزندان بر آدمی فایده ندارد ، مگر قلب سلیم ( شعرا/89 )بنابر این قلب سلیم ، مهم ترین توشه آخرت ماست که ما آن را از خدا در خواست می کنیم یکی دیگر از عوامل دگرگونی زندگی آدمی ، بصیرت اوست ؛ ما دراین دعا می گوییم : « ای کسی که دگرگون می کنی قلب ها را و ای کسی که دگرگون می کنی دیدگاه ها را » یکی از بنیادهای تربیتی ، تغییر دیدگاه ها و جهان بینی هاست ؛ اگر دیدگاه ها عوض شد ، ما هم عض می شویم ، مثلاً نوع نگاه ما به هستی از این موارد است که آیا این هستی خالقی دارد یا نه؟ آیا این هستی را شامل طبیعت و ماوراء طبیعت می دانیم یا نه؟

یا مُدَبِّرِاللَّیل وَ النَّهار :

در تدبیر « لیل و نهار » نظم عجیبی وجود دارد ، که توجه به آن موجب خدا شناسی است. این نظام کیهانی چنان منظم است که قابل محاسبه دقیق است و می شود ثانیه و دقیقه کسوف و خسوف را محاسبه کرد.همه این ها دلیل بر وجود خدای حکیم و قدیر است.

یا مُحَوِّلَ الحَولِ وَ الأحوال :

دنیا محل تحول است و تحول مادی یکی از تحولات است ، سال سپری می شود و بهار آغاز می شود واین تحویل و تحول در طبیعت صورت می گیرد و مردگی زمین تبدیل به حیات می شود.

حَوِّل حالَنا إلی أحسَن الحال :

در این دعا تحول را از خدا می خواهیم ، تحول در خود انسان است و این تحول ، در کانون تحول او صورت می گیرد که قلب آدمی و کانون عواطف است و عقل کانون بینش هاست واگر این دو عوض شد ، انسان هم عوض میشود.

اعمال عید نوروز :

اعمال عید نوروز پس چنان است که حضرت امام صادق (ع) به معلّی بن خنیس تعلیم فرموده که چون روزنوروز شود :

1-غسل کن

2- پاکیزه ترین جامه های خود را بپوش .

3- وبه بهترین بوهای خوش خود را خمشبو گردان .

4- ودر آن روز روزه بدار .

5- پس چون از نماز پیشین و پسین و نافله های آن فارغ شوی چهار رکعت نماز بگذار یعنی هر دو رکعت به یک سلام و در رکعت اول بعد از حمد ده مرتبه سوره قدر (انا انزلنا ) بخوان و در رکعت دوّم بعد از حمد ده مرتبه سوره کافرون و در رکعت سوّم بعداز حمد ده مرتبه سوره توحید و در رکعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه سوره های فلق و ناس بخوان و بعد از نماز بسجده شکر برو وایندعا را بخوان اللهم ... چون چنین کنی گناهان پنجاه ساله تو آمرزیده شود و بسیار بگو  : یا ذالجلال و الاکرام . ( مفاتیح الجنان ؛ صص 298-299 ) .

عید نوروز چه روزی است :

قال الصّادق علیه السلام : إنّ یوم النّیروز هو الیوم الّذی أخذ الله فیه مواثیق العباد أن یعبدوه و لا یشرکوا به شیئاً ، و أن یؤمنوا برسله و حججه، و أن یؤمنوا بلأئمّة علیهم السلام و هو أوّل یوم طلعت فیه الشّمس ... ( بحار الانوار ؛ ج 59 ، ص 92 –نفس المهموم ؛ ص234 – ترجمه میزان الحکمه ، ج 9 ، صص4205 – 4203 ) .

امام صادق علیه السّلام به « مُعلی بن خُنیس » که در روز نوروز خدمت ایشان رسید ، فرمود : آیا می دانی عید نوروز چه روزی است ؟ عرض کرد : فدایت شوم این روزی است که ایرانیان آن را گرامی می دارند و درآن به یکدیگر هدیه وعیدی می دهند . امام علیه السّلام فرمود : سوگند به آن خانه کهن که در مکّه است ، این روز ریشه ای کهن دارد که برایت توضیح می دهم تا آن را بدانی . ای معلی : روز نوروز همان روزی است که خداوند در آن از بندگان پیمان گرفت که او را بپرستند و هیچ هنبازی ( شریکی ) برایش نیاورند ، و به فرستادگان و حجت های او و به امامان علیهم السّلام ایمان بیاورند . نوروز نخستین روزی است که خورشید در آن طلوع کرد و هیچ نوروزی نیست ، مگر اینکه ما در آن روز منتظر فرج هستیم ؛ زیرا نوروز از روز های ما و شیعیان ماست ، ایرانیان آن را حفظ کردند و شما آن را از دست نهادید .... نوروز نخستین روز از سال ایرانیان است . آنان در حالی که تعدادشان سی هزار نفر بود زنده ماندند و زیستند و ریختن آب در نوروز سنت شد ...

آداب سفر :

هر چند آداب سفر را می توان جزو آداب شخصی شمرد ، ولی امروزه بیشتر مسافرتها از حالت سفر شخصی بیرون آمده و با فعالیتها و روابط اجتماعی همراه گشته و جنبۀ شغل وتلاش برای کسب روزی در عرصۀ اجتماعی پیدا کرده است .

با توجّه به اهمّیت مسافرت وسیاحت در دین مقدّس اسلام چه نیکو است که قبل از سفر ، برنامه ریزی نمده واهداف خود را تعیین نماییم و با رعایت آداب مسافرت از سفر خود بیشتر لذّت ببریم اینک به نکاتی نظرتان را جلب می نمیم :

1-سیر و سیاحت با انگیزۀ صحیح و عقلایی ، در قرآن کریم مورد تأیید و تشویق قرار گرفته و از مؤمنان خواسته شده که با مسافرت نمودن به گوشه و کنار جهان ، در سر نوشت ملّتهای گذشته بیاندیشندو عبرت گیرند ؛ . ( أولم یسیروا فی الأرض فینظروا کیف کان عاقبة الّذین من قبلهم ... ) ؛ ( غافر/ 21 ) . آیا در زمین سیر نمکنند تا بنگرند که عاقبت پیشینیانشان چگونه بوده است ؟

امام صادق علیه السّلام فرمود : ( در حکمت آل داوود آمده است : انسان عاقل را سزد که جز با سه هدف به مسافرت نرود :

1-توشه ای برای فردای قیامت بر گیرد .

2- مخارج زندگی را تأمین و ترمیم نماید .

3از راه حلال لذّت ببرد .( وسایل الشّیعه ، ج 11 ، ص 343 – فقیه ، ج 2 ، صص 173 و763 ) .

4- گاهی نیز هدف از مسافرت رفع خستگی وافسردگی است انسان های خسته از رنج کار و تلاش ، باسفر به مناطق مختلف و استفاده از مناظ زیبای طبیعت ، خستگی را از تن بدر کرده برای کار وکوشش بیشتر ، آمادگی پیدا می کنند .

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود : ( سافروا تصحّوا ...) . ( وافی ، ج 12 ، ص351 ؛ فقیه ، ج 2 ، ص 173 ) . مسافرت کنید تا سالم شوید .

5- گاهی هم سفر با انگیزۀ ستیز با دشمن و با حضور یافتن در دیار دوست شکل می گیرد که سفر به قصد جهاد و حج پاداش بهشت برین دارد .

6- آگاه کردن بستگان و دوستان از سفر و خدا حافظی کردن با آنان .

7- وصیّت کردن ؛ به ویژه نسبت به کارهای واجب و امور مالی خود .

8- صدقه دادن هنگام سفر ، و خواندن دعاهایی که وارد شده است .

9- همراه بر داشتن چیزهایی که در سفر به آنها نیاز می شود .

10-آغاز کردن سفر با یاد خدا و توکّل بر او و باحمد وشکر الهی .

11- خواندن سوره های حمد ، توحید ، آیة الکرسی . ( احکام زندگی ، محمد حسین فلاح زاده ؛ ص 175 ).

12- در سفر همسفران را یاری کند و جهت خدمت و کار کردن و در حوائج ایشان مضایقه نکند تا خداوند از او هفتاد و سه غم و اندوه را در دنیا وآخرت بر طرف کند .